Vatanınızdan binlerce kilometre uzakta, yeni bir hayat kurma çabası içindeyken bazen kendinizi tarif edemediğiniz bir yalnızlıkla baş başa bulabilirsiniz. Ne tam olarak yeni ülkenize ait hissediyorsunuz ne de geride bıraktığınız hayata kolayca geri dönebiliyorsunuz. Aileniz bir telefon görüşmesi kadar uzakta, arkadaşlarınız farklı saat dilimlerinde, gündelik dertlerinizi paylaşacak biri çoğu zaman yanınızda değil. Gurbette yaşamanın getirdiği bu duygusal yük çok gerçek ve oldukça yaygın; ama hâlâ konuşulması zor bir konu. İyi haber şu ki artık bu yükü tek başınıza taşımak zorunda değilsiniz.
Bu satırlar size tanıdık geliyorsa, yalnız olmadığınızı bilmenizi isteriz: dünyanın dört bir yanında, sizinle benzer bir yolculukta olan pek çok kişi var. Bu yazıda, gurbetin ruh sağlığı üzerindeki etkisini ve online terapinin bu yolculukta nasıl bir destek sunabileceğini ele alıyoruz.
Gurbetin görünmeyen yükü
Yurtdışında yaşayan pek çok kişi, dışarıdan bakıldığında "başarılı bir hayat kurmuş" görünür: düzenli bir iş, oturulacak bir ev, belki de kurulmuş bir aile. Ama bu görünümün altında, çoğu zaman kimsenin fark etmediği bir yorgunluk birikir. Yeni bir dilde kendini tam olarak ifade edememenin verdiği sıkışmışlık, farklı bir kültüre sürekli uyum sağlama çabası, ailenin önemli anlarını (bir düğün, bir doğum günü, bir hastalık süreci) uzaktan yaşamanın getirdiği suçluluk hissi... Bunların hepsi zamanla birikir ve genellikle "bir şey yok, alışırım" denilerek görmezden gelinir. Oysa bu duyguları fark etmek ve onlara alan açmak, gurbette ruhsal olarak sağlıklı kalmanın ilk adımıdır.
Bazı dönemlerde bu yük daha da ağırlaşabilir: bir yakının vefatı, iş kaybı, ebeveynlik zorlukları ya da sadece uzun ve karanlık kış ayları. Böyle zamanlarda etrafınızda destek arayacağınız tanıdık bir çevrenin olmaması, yükü daha da yalnız taşımanıza neden olabilir. Kendi ülkenizde belki de bir telefon açıp "bugün eve uğrasana" diyebileceğiniz biri vardı; gurbette bu doğallık çoğu zaman kaybolur ve yerine planlanması gereken, zaman dilimi hesaplanması gereken görüşmeler gelir.
Bir de "geride bıraktıklarınızı özlerken, burada kurduğunuz hayattan da vazgeçmek istememe" çelişkisi vardır. Pek çok gurbetçi, hem eve dönmeyi hayal eder hem de burada inşa ettiği düzeni, kariyeri ya da çocuklarının geleceğini bırakmak istemez. Bu iki isteğin bir arada var olması kafa karıştırıcı olabilir; ama bu karmaşıklık, sizin bir şeyi "yanlış" yaptığınız anlamına gelmez, sadece iki hayat arasında köprü kurmanın doğal bir sonucudur.
Ana dilde konuşmanın gücü
Duygularımızı en derinden ifade ettiğimiz dil genellikle ana dilimizdir. İkinci bir dilde ne kadar akıcı olursak olalım, zor bir dönemi anlatırken doğru kelimeyi bulmak, bir duyguyu tam olarak tarif etmek bazen mümkün olmuyor. Araştırmalar, ana dilde yapılan terapi görüşmelerinin kişinin kendini daha rahat ve bütün hissetmesine katkı sağlayabileceğini gösteriyor. Türkçe konuşan bir uzmanla görüşmek, sadece pratik bir kolaylık değildir; kendi hikayenizi kendi kelimelerinizle, hiçbir şeyi çevirmeye çalışmadan anlatabilme özgürlüğüdür.
Ayrıca, kültürel bağlamı, aile dinamiklerini, dini ve geleneksel hassasiyetleri baştan uzun uzun açıklamak zorunda kalmadan doğrudan meselenin özüne inebilirsiniz. "Kayınvalidemle ilişkim", "gurbetçi olmanın ailemde yarattığı beklentiler" ya da "burada Ramazan'ı nasıl anlamlı kılarım" gibi konular, aynı kültürel referansları paylaşan biriyle konuşulduğunda çok daha kolay anlaşılır. Bir deyimi, bir atasözünü ya da bir aile içi şakayı çevirmeden anlatabilmek, küçük gibi görünse de terapötik ilişkide büyük bir rahatlık yaratır.
Ne oradan ne buradan hissetmek
Gurbette yaşayanların sıkça paylaştığı bir duygu var: "Türkiye'ye gittiğimde orada da yabancı gibi hissediyorum, burada da." Bu ikili aidiyetsizlik hissi, kimlikle ilgili derin sorular doğurabilir. Kim olduğunuzu, nereye ait olduğunuzu, hangi değerleri önceliklendireceğinizi yeniden düşünmek zorunda kalabilirsiniz.
Bu bir kayıp olmak zorunda değil; aksine, iki kültürü de tanıyan, zenginleşmiş bir bakış açısı geliştirme fırsatı olabilir. Ama bu sürecin bilinçli bir şekilde ve gerektiğinde destek alarak yürütülmesi, kişinin kendini kaybolmuş hissetmesinin önüne geçmeye yardımcı olur. Zamanla, "ya orada ya burada" ikileminden çıkıp "hem orada hem burada" diyebilecek bir denge kurmak mümkündür; ama bu dengeye kendiliğinden ulaşmak herkes için kolay değildir.
Online terapinin gurbetçiler için sunduğu kolaylıklar
Online terapi, tam da bu tabloya uygun pratik bir çözüm sunar. Bulunduğunuz ülkede Türkçe konuşan, kültürel arka planınızı anlayan bir uzman bulmak genellikle zor ya da neredeyse imkansızdır. Online görüşmeler bu coğrafi sınırı ortadan kaldırır: evinizin, ofisinizin ya da güvende hissettiğiniz herhangi bir yerin rahatlığında, kendi zaman diliminize uygun bir saatte görüşme yapabilirsiniz.
- Seyahat süresi, otopark arayışı ya da işten izin alma derdi yoktur.
- Bulunduğunuz şehirde Türkçe konuşan bir uzman olmasa bile görüşme yapabilirsiniz.
- Tanıdık bir ortamda olmak, konuşmaya başlamayı pek çok kişi için kolaylaştırır.
- Farklı ülkelerdeki aile üyeleriyle ortak bir zaman planlamak, terapiste ulaşmaktan daha zor olabilir; online terapi bu esnekliği size sunar.
- Bir şehirden başka bir şehre taşınsanız bile, aynı uzmanla görüşmeye devam edebilirsiniz; bu süreklilik, güven ilişkisinin kesintiye uğramamasını sağlar.
Bu kolaylıklar, terapiyi hayatınıza dahil etmeyi kolaylaştırsa da, asıl önemli olan hazır olduğunuzu hissettiğinizde bu adımı atmaktır. Bazı insanlar için bu hazır olma hissi bir kriz anında gelir, bazıları içinse sadece "artık bunu konuşmak istiyorum" demenin sessiz bir kararıdır.
İlk adımı atmak
Destek almak bir zayıflık işareti değildir; kendinize gösterdiğiniz bir özendir. Gurbette yaşarken hissettiğiniz yorgunluğu, özlemi, kimlik arayışını ya da sadece "bir şeyler eskisi gibi değil" hissini bir uzmanla konuşmak, taşıdığınız yükü hafifletmenin ilk adımı olabilir. Bu yolculuğa ne zaman başlayacağınıza karar vermek size kalmış; ama bilmenizi isteriz ki, ne zaman hazır olursanız olun, sizi anlayacak bir kulak bulmak artık çok daha kolay.
Belki de ilk seansta anlatacağınız tek şey, "bilmiyorum, sadece biriyle konuşmak istedim" olacak; ve bu da yeterli bir başlangıçtır.
TerapiConnect'te, dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Türklerle çalışmaya alışkın, Türkçe konuşan uzman psikolog ve koçlarla güvenli bir online ortamda görüşme imkanı buluyorsunuz. Size uygun bir uzmanı bulmak ve ilk adımı atmak sizin elinizde. Eğer kendinizi ya da bir yakınınızı acil bir kriz içinde hissediyorsanız, lütfen bulunduğunuz ülkenin acil yardım hattını arayın (Avrupa Birliği ülkelerinde 112).